Budowa mózgu

budowa mózgu

Mózg stanowi centralną część ośrodkowego układu nerwowego człowieka zbudowaną z komórek nerwowych. Komórki nerwowe zwane neuronami, posiadają wypustki – dendryty i aksony. Dendryty są krótkie, licznie rozgałęzione i jest ich bardzo dużo. Akson jest jeden, długi i nielicznie rozgałęziony. Dendryty przewodzą impulsy do ciała komórki, a aksony przewodzą je w odwrotnym kierunku. Taka budowa komórek nerwowych pozwala na tworzenie niezliczonej ilości połączeń międzykomórkowych.

Mózg zbudowany jest z dwóch półkul, których zewnętrzną powierzchnię stanowi warstwa substancji szarej, zbudowanej z komórek nerwowych, zwanej korą mózgową. Kora mózgowa jest silnie pofałdowana, co znacznie zwiększa jej powierzchnię. W głębi półkul mózgowych znajduje się istota biała zbudowana z włókien nerwowych przesyłających informacje do kory mózgowej, gdzie zostają opracowane.

Budowa półkul mózgowych

budowa mózgu

Każda z półkul podzielona jest bruzdami na płaty, w których rozmieszczone są ośrodki czuciowe i ruchowe.

  • płat czołowy – odpowiedzialny jest za planowanie, myślenie, pamięć, ekspresję mowy, ocenę emocji i sytuacji, akceptowanie norm etycznych i społecznych, kieruje czynnościami ruchowymi;
  • płat ciemieniowy – odbiera wrażenia z naszego ciała, odpowiada za orientację w przestrzeni;
  • płat skroniowy – odpowiedzialny jest za analizę bodźców słuchowych i rozumienie mowy;
  • płat potyliczny – przetwarza informacje wzrokowe;

Różnice w budowie półkul mózgowych

Półkule mózgowe różnią się między sobą zarówno pod względem biochemicznym, jak i cytoarchitektonicznym.

Prawa półkula:

  • Większa i cięższa niż lewa.
  • Więcej materii białej (dłuższe połączenia).
  • Część czołowa szersza, wysunięta do przodu
  • Bruzda Sylwiusza kończy się zagięciem ku górze.
  • Niektóre obszary kory ciemieniowej powiększone.

Lewa półkula:

  • Część tylna szersza.
  • Bruzda Sylwiusza ok. centymetra dłuższa i prosta.
  • Większa równina skroniowa (planum temporale) i ośrodek Broki.
  • Więcej materii szarej.
  • Więcej dopaminy, mniej noradrenaliny.

Spoidła międzypółkulowe

Półkule mózgowe łączą ze sobą spoidła międzypółkulowe. Najważniejszą rolę odgrywa ciało modzelowate, czyli spoidło wielkie mózgu. Jest to pasmo istoty białej przekazującej informacje pomiędzy prawą i lewą półkulą mózgu. Poza spoidłem wielkim półkule łączą się również za pomocą spoidła przedniego i tylnego, ale znacznie starszych filogenetycznie i o mniejszym znaczeniu.